Straty rodzin pszczelich mogą mieć wiele przyczyn. Choroby, pasożyty, niedobór pokarmu i niekorzystne warunki środowiskowe mogą działać jednocześnie. Dlatego warto odróżniać konkretne problemy pasieczne od ogólnego określenia „wymieranie pszczół”.
Czym jest CCD?
CCD, czyli Colony Collapse Disorder, opisuje zjawisko nagłego zaniku większości robotnic. W ulu pozostają matka, czerw i zapasy pokarmu, a w jego pobliżu znajduje się niewiele martwych pszczół. Termin ten zyskał rozgłos po stratach zgłaszanych w USA w sezonie 2006–2007.
Nie każda strata rodziny jest CCD. Zimowe osłabienie, choroba czy ostre zatrucie wymagają osobnej diagnozy.
Co zagraża rodzinom pszczelim?
- Pasożyty, w tym roztocz Varroa destructor, oraz choroby pszczół.
- Kontakt z pestycydami, zwłaszcza przy ich niewłaściwym użyciu.
- Niedostatek i mała różnorodność pożytków.
- Zmiany siedlisk i warunki utrudniające zbieranie pokarmu.
- Obciążenia związane z prowadzeniem pasiek i transportem rodzin.
Nie ma podstaw do wskazywania jednej uniwersalnej przyczyny wszystkich strat. Ostre zatrucie pestycydami i CCD nie są tym samym zjawiskiem.
Jak pomagać zapylaczom w swoim otoczeniu?
- Dobieraj rośliny kwitnące w różnych porach sezonu.
- Pozostawiaj miejsca z różnorodną roślinnością, zamiast ograniczać ogród do krótko skoszonego trawnika.
- Jeśli stosujesz środki ochrony roślin, bezwzględnie przestrzegaj etykiety i zasad ochrony zapylaczy.
- Pamiętaj także o dzikich pszczołach i innych owadach zapylających.
Poznaj życie pszczół i pochodzenie miodu
Zrozumienie podziału pracy w ulu ułatwi artykuł Rodzina pszczela. O poszukiwaniu pożytków przeczytasz w tekście Inteligencja pszczół. Przykładem związku miodu z roślinami pożytkowymi jest miód faceliowy.
Źródła i dalsza lektura: EPA: definicja CCD i czynniki ryzyka, COLOSS: badania nad stratami rodzin pszczelich.